Najważniejsze formularze PIT w Polsce to PIT-37, PIT-36, PIT-36L, PIT-28, PIT-38 i PIT-39. Roczne zeznanie PIT składa się co do zasady od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, a za 2025 rok termin rozliczenia upłynął 30 kwietnia 2026 r. Formularz PIT wybierasz nie według tego, ile zarobiłeś, ale według źródła przychodu i sposobu opodatkowania. Inny druk dotyczy pracy na etacie, inny działalności gospodarczej, ryczałtu, sprzedaży akcji czy sprzedaży nieruchomości. Ministerstwo Finansów udostępnia pełną listę formularzy PIT dla osób fizycznych w serwisie podatki.gov.pl.
Czym są formularze PIT?
Formularze PIT to urzędowe druki służące do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. W praktyce pokazują, z jakiego źródła podatnik uzyskał przychód, jakie miał koszty, dochód albo stratę, jakie przysługują mu ulgi oraz czy musi dopłacić podatek, czy otrzyma zwrot.
Najprościej: formularz PIT to „język”, którym podatnik komunikuje urzędowi skarbowemu swoje roczne rozliczenie. Dlatego tak ważne jest dobranie właściwego druku. Błąd w wyborze formularza może oznaczać konieczność korekty zeznania.
Jaki PIT wybrać najczęściej?
Najczęściej wybierane formularze PIT można uporządkować tak:
| Formularz | Dla kogo? | Typowy przykład |
|---|---|---|
| PIT-37 | osoby rozliczane przez płatnika | etat, emerytura, renta, umowa zlecenia |
| PIT-36 | osoby z dochodami opodatkowanymi skalą, których nie rozlicza wyłącznie płatnik | działalność na skali, najem na zasadach ogólnych, dochody z zagranicy |
| PIT-36L | przedsiębiorcy na podatku liniowym | działalność gospodarcza opodatkowana liniowo |
| PIT-28 | ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | działalność na ryczałcie, najem prywatny na ryczałcie |
| PIT-38 | kapitały pieniężne | sprzedaż akcji, udziałów, instrumentów finansowych |
| PIT-39 | sprzedaż nieruchomości i praw majątkowych | sprzedaż mieszkania przed upływem ustawowego okresu |
PIT-37. Kiedy składa się PIT-37?
PIT-37 składa osoba fizyczna, która uzyskała przychody opodatkowane według skali podatkowej, najczęściej za pośrednictwem płatnika. Dotyczy to m.in. pracy na etacie, emerytury, renty, świadczeń przedemerytalnych, zasiłków z ubezpieczenia społecznego czy innych świadczeń wykazywanych przez płatnika.
To najpopularniejszy formularz dla osób, które nie prowadzą działalności gospodarczej i nie muszą samodzielnie obliczać zaliczek od głównego źródła przychodów. PIT-37 obejmuje więc sytuacje, w których pracodawca, ZUS albo inny płatnik przekazuje podatnikowi informację, np. PIT-11 lub PIT-40A/11A.
PIT-36. Kiedy składa się PIT-36?
PIT-36 służy do rozliczenia dochodów opodatkowanych według skali podatkowej, gdy nie mieszczą się one w zakresie PIT-37. Ministerstwo Finansów wskazuje, że formularz PIT-36 jest przeznaczony dla podatników, do których ma zastosowanie art. 45 ust. 1 ustawy o PIT i którzy uzyskiwali dochody wymagające szerszego rozliczenia niż PIT-37.
W praktyce PIT-36 wybierze np. przedsiębiorca rozliczający działalność na skali podatkowej, osoba osiągająca przychody z zagranicy albo podatnik, który musi samodzielnie wykazać dochody, zaliczki, straty lub odliczenia poza standardowym zakresem PIT-37.
PIT-36L. Kiedy składa się PIT-36L?
PIT-36L jest dla podatników, którzy prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej opodatkowane na zasadach podatku liniowego. Broszura Ministerstwa Finansów do PIT-36L za 2025 rok wskazuje wprost, że formularz dotyczy działalności opodatkowanej na zasadach określonych w art. 30c lub 30ca ustawy o PIT.
Ten druk nie jest dla pracownika etatowego ani dla osoby, która rozlicza tylko umowę zlecenia. PIT-36L wybiera przedsiębiorca, który wybrał podatek liniowy, a więc nie rozlicza dochodów z działalności według skali podatkowej.
PIT-28. Kiedy składa się PIT-28?
PIT-28 dotyczy ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Ministerstwo Finansów udostępniło formularz PIT-28 za 2025 rok jako PIT-28(27), co potwierdza aktualny wzór formularza dla rozliczeń za 2025 rok.
W praktyce PIT-28 składają m.in. osoby prowadzące działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem oraz podatnicy rozliczający określone przychody z najmu prywatnego ryczałtem. W tym formularzu kluczowe znaczenie ma przychód, ponieważ przy ryczałcie podatek liczy się od przychodu, a nie od dochodu pomniejszonego o koszty.
PIT-38. Kiedy składa się PIT-38?
PIT-38 jest przeznaczony dla podatników, którzy uzyskali przychody z kapitałów pieniężnych, np. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, udziałów, akcji, pożyczonych papierów wartościowych, pochodnych instrumentów finansowych czy realizacji praw z nich wynikających.
Ten formularz będzie więc potrzebny inwestorowi, który sprzedał akcje, ETF-y, udziały albo inne instrumenty finansowe wykazywane w rozliczeniu kapitałów pieniężnych. PIT-38 nie służy do rozliczenia wynagrodzenia z pracy ani działalności gospodarczej.
PIT-39. Kiedy składa się PIT-39?
PIT-39 składa podatnik, który w roku podatkowym uzyskał przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e ustawy o PIT. Tak opisuje przeznaczenie formularza broszura Ministerstwa Finansów do PIT-39 za 2025 rok.
Najczęstszy przykład to sprzedaż mieszkania, domu, działki albo określonych praw majątkowych przed upływem terminu, po którym sprzedaż nie powoduje obowiązku rozliczenia PIT. W PIT-39 wykazuje się przychód, koszty, dochód albo stratę oraz ewentualne zwolnienie, np. związane z wydatkowaniem środków na własne cele mieszkaniowe.
Jakie są załączniki do formularzy PIT?
Załączniki PIT nie są samodzielnym rocznym zeznaniem. Dołącza się je do głównego formularza, gdy podatnik korzysta z ulg, odliczeń albo wykazuje dodatkowe informacje.
Najważniejsze załączniki to:
| Załącznik | Do czego służy? |
|---|---|
| PIT/O | ulgi i odliczenia, np. ulga na dzieci, ulga rehabilitacyjna, darowizny, IKZE |
| PIT/D | wybrane ulgi mieszkaniowe |
| PIT/ZG | dochody z zagranicy |
| PIT/B | działalność gospodarcza |
| PIT/M | dochody małoletnich dzieci |
| PIT-2K | oświadczenie związane z ulgą odsetkową |
PIT/O jest załącznikiem m.in. do PIT-28, PIT-36, PIT-36L i PIT-37, a jego zadaniem jest wykazanie ulg podatkowych odliczanych w rocznym rozliczeniu. Ministerstwo Finansów podkreśla, że PIT/O składa się razem z zeznaniem podatkowym, nigdy jako samodzielny dokument.
Czy PIT można złożyć przez internet?
Tak. PIT można złożyć elektronicznie przez usługę Twój e-PIT, system e-Deklaracje albo w formie papierowej. Ministerstwo Finansów wskazuje, że zeznanie można złożyć przez Twój e-PIT, e-Deklaracje lub papierowo, a w e-Deklaracjach podatnik wybiera formularz, wypełnia go i przesyła online.
W usłudze Twój e-PIT zeznania PIT-37 i PIT-38 mogą zostać automatycznie zaakceptowane po upływie terminu, jeśli podatnik sam ich nie złoży. Zeznania PIT-28, PIT-36 i PIT-36L nie są automatycznie akceptowane, więc podatnik musi je samodzielnie uzupełnić i zaakceptować.
Kiedy jest zwrot podatku z PIT?
Zwrot podatku z PIT następuje szybciej przy rozliczeniu elektronicznym. Ministerstwo Finansów podaje, że podatnicy rozliczający się elektronicznie, w tym przez Twój e-PIT, otrzymują zwrot nadpłaty w terminie do 45 dni, a przy zeznaniu papierowym termin zwrotu wynosi do 3 miesięcy.
To jeden z praktycznych powodów, dla których warto składać PIT online. Drugi powód jest równie prosty: system zmniejsza ryzyko pomyłek technicznych, bo część danych może być już przygotowana przez administrację skarbową.
Najważniejsza zasada. Jak nie pomylić formularza PIT?
Najpierw ustal źródło przychodu, potem sposób opodatkowania, a dopiero na końcu wybierz formularz. Etat i emerytura zwykle prowadzą do PIT-37, działalność na skali do PIT-36, działalność liniowa do PIT-36L, ryczałt do PIT-28, inwestycje kapitałowe do PIT-38, a sprzedaż nieruchomości do PIT-39.
Dobrze dobrany formularz PIT przyspiesza rozliczenie i zmniejsza ryzyko korekty. W razie wątpliwości najlepiej sprawdzić aktualny wykaz formularzy na podatki.gov.pl, ponieważ Ministerstwo Finansów publikuje tam pełną listę druków PIT dla osób fizycznych.
